Bol of wortelstok? Dit verschil bepaalt alles
Voordat je gaat planten, moet je weten wat je in handen hebt. Dit is de meest gemaakte fout bij irissen.
Iris Hollandica en Iris Reticulata groeien uit een echte bol. Die plant je diep, met de punt omhoog, net als een tulp.
Iris Germanica (baardiris) en Iris Sibirica (Siberische lis) groeien uit een wortelstok of rhizoom. Die plant je juist heel ondiep. Bij de baardiris moet de bovenkant van de wortelstok zelfs zichtbaar blijven of net onder de grond liggen. Plant je hem 15 cm diep, dan gaat hij rotten en zie je nooit een bloem.
In de productomschrijving zie je altijd staan wat je ontvangt.
De juiste irissoort kiezen voor jouw tuin
Voordat je irissen gaat planten, is het belangrijk om te weten welk type bij jouw tuin past.
- Hollandse irissen: perfect voor borders en als snijbloem, met opvallende kleuren en lange stelen
- Dwergirissen: ideaal voor rotstuinen en borderranden, bloeien vroeg in het voorjaar
- Reticulata irissen: compacte soorten die al in februari kunnen bloeien
- Germanica (baardiris): opvallende bloemen die jaar na jaar terugkomen
- Siberische lis: verdraagt vochtige grond en doet het uitstekend langs een vijver
Wil je eerst nog irisbollen bestellen? Bekijk dan ons volledige assortiment, waar je bij elke soort het aantal per verpakking terugvindt.
Wanneer plant je irisbollen?
Irisbollen plant je in het najaar, tussen september en december. Zo kunnen ze voor de winter goed wortelen, wat zorgt voor een sterke bloei in het voorjaar. Reticulata irissen zijn bijvoorbeeld ideaal om in oktober de grond in te stoppen.
Rhizoom-irissen zoals de baardiris plant je liever in de nazomer of het vroege najaar, als de plant in rusttoestand is. Siberische lis kun je in het najaar of het vroege voorjaar planten.
Wil je in het vroege voorjaar al van irisbloemen genieten, kies dan voor vroege soorten zoals Iris reticulata of Iris danfordiae. Die kun je zelfs nog in december planten, hoewel eerder natuurlijk beter is.
Wanneer bloeien irissen?
Irissen bloeien van februari tot en met juni, afhankelijk van de soort. De dwergiris is het vroegst, de Siberische lis het laatst. Eén plant bloeit ongeveer twee tot drie weken. Combineer je vroege en late soorten, dan heb je maandenlang irissen in bloei.
| Soort |
Bloeitijd |
Hoogte |
| Iris Reticulata (dwergiris) |
Februari tot maart |
Ongeveer 15 cm |
| Iris Hollandica (Hollandse iris) |
Mei tot juni |
Ongeveer 70 cm |
| Iris Germanica (baardiris) |
Mei tot juni |
70 tot 90 cm |
| Iris Sibirica (Siberische lis) |
Juni |
60 tot 90 cm |
De perfecte standplaats voor jouw iris bloembollen
Irissen houden van zonlicht en de meeste soorten gedijen het beste op een zonnige plek in je tuin. Een paar richtlijnen:
- Kies een plek met minimaal zes uur direct zonlicht per dag
- Zorg voor een goed gedraineerde grond, want irissen houden niet van natte voeten
- Plant irisbollen in groepjes van vijf tot zeven voor een spectaculair effect
- Combineer verschillende soorten voor een langere bloeiperiode
Op zware kleigrond werk je zand of tuinaarde door de bodem, of plant je op een licht verhoogd bed. De Siberische lis is de uitzondering: die verdraagt vochtige grond juist goed.
Voor baardirissen is het extra belangrijk dat het bovenste deel van de rhizoom net boven de grond uitsteekt en zon krijgt. Plant hem dus niet weg onder hoge vaste planten of een heg. Bij andere soorten irisbollen is dit niet nodig.
Zijn irissen winterhard?
Ja, alle irissoorten die wij verkopen zijn winterhard in Nederland. De bollen en wortelstokken blijven gewoon in de grond zitten en lopen elk voorjaar opnieuw uit. Je hoeft ze dus niet te beschermen of binnen te halen.
Twee uitzonderingen om rekening mee te houden. Staan je irissen in een pot, dan zit de kluit los in de vorst en kun je bij strenge kou beter isoleren of de pot tegen de muur zetten. En op een natte standplaats is niet de vorst het probleem, maar het water: een bevroren natte bodem laat de bol sneller rotten.
Hoe diep plant je irisbollen?
Irisbollen plant je twee tot drie keer zo diep als de bol hoog is. Kleinere bollen komen ongeveer 5 cm diep, grotere soorten 10 tot 15 cm. Voor wortelstokken geldt iets heel anders, zie hieronder.
Baardiris planten: hoe diep?
Een baardiris plant je vrijwel niet diep. Leg de wortelstok horizontaal in de grond en bedek hem nauwelijks: de bovenkant hoort net op of onder het grondoppervlak te liggen. Spreid de wortels naar beneden en opzij, en druk de grond eromheen licht aan.
Houd 30 tot 40 cm afstand aan, want een baardiris groeit in de breedte. Plant meerdere waaiers met de bladkant naar buiten gericht, dan groeit de pol netjes uit.
Stap voor stap: zo plant je irisbollen
- Maak de grond los en verwijder onkruid en stenen.
- Verbeter indien nodig de drainage door wat zand door de grond te mengen.
- Graaf gaten met de juiste diepte: kleinere bollen 5 cm, grotere soorten 10 tot 15 cm.
- Plaats de bollen met de puntige kant naar boven.
- Houd 10 tot 15 cm afstand tussen kleinere bollen en 15 tot 20 cm tussen grotere soorten.
- Bedek met aarde en geef water, maar niet te veel.
Een handige tip: markeer waar je de irisbollen hebt geplant. Zo voorkom je dat je in het voorjaar per ongeluk door je aankomende irissen heen spit.
Voor grotere vlakken zijn onze XL-verpakkingen voordeliger.
Irissen in potten planten
De dwergiris doet het uitstekend in potten en balkonbakken vanwege zijn lage groeihoogte. Ook de Hollandse iris kun je in een ruime pot planten, mits die goed afwatert.
Gebruik verse potgrond en zet de pot op een beschutte plek. Houd de grond licht vochtig, maar zorg dat er nooit water in de pot blijft staan.
Verzorging van irissen na het planten
Na het planten van je irisbollen is geduld belangrijk, maar ook de juiste verzorging.
- Geef in droge periodes water, maar wees voorzichtig met overmatig water geven
- Mulch kan helpen bij het behouden van vocht, maar houd het weg van de bovenkant van rhizomen bij baardirissen
- Controleer regelmatig op onkruid
- Laat het blad na de bloei intact tot het helemaal is afgestorven
De meeste irissen hebben weinig bemesting nodig. Een lichte toediening van bollenmest of een meststof met weinig stikstof in het vroege voorjaar is voldoende. Te veel stikstof stimuleert bladgroei ten koste van bloemen.
Uitgebloeide irissen: wat doe je ermee?
Zodra de bloem is uitgebloeid, knip je de bloemsteel weg tot vlak boven de grond. Zo steekt de plant geen energie in zaadvorming. Laat het blad wél staan tot het volledig geel is, want dat blad voedt de bol of wortelstok voor volgend jaar.
Bij de baardiris knip je het blad na de zomer terug tot ongeveer een derde, in een waaiervorm. Dat oogt netjes en beperkt de kans op schimmel in het najaar.
Wil je je iris bollen overhouden voor volgend seizoen? De dwergiris en de baardiris kun je gewoon in de grond laten staan. Die komen jarenlang terug. De Hollandse iris bloeit in het tweede jaar vaak minder rijk. Je kunt de bollen na het afsterven van het blad opgraven, laten drogen en droog en donker bewaren tot het najaar.
Waarom bloeit mijn iris niet?
Dit is veruit de meest gestelde vraag over irissen. Er zijn vier veelvoorkomende oorzaken.
- Te diep geplant. Vooral bij de baardiris. De rhizoom moet zon krijgen en hoort niet onder de grond te verdwijnen.
- Te weinig zon. Minder dan zes uur direct licht geeft wel blad, maar nauwelijks bloemen.
- Te natte grond. De bol of wortelstok rot dan weg voordat er een knop komt.
- Een te volle pol. Na drie tot vier jaar staan de planten elkaar in de weg. Tijd om te delen.
Verplaats de plant naar een zonnigere plek of graaf hem op en herplant minder diep. Vaak zie je het jaar erop al verschil.
Veelvoorkomende problemen bij het kweken van irissen
- Zachte of rotte bollen: meestal veroorzaakt door te natte grond. Verbeter de drainage of verplaats naar een droger deel van je tuin.
- Slappe stelen: te weinig zon of een te beschutte plek.
- Insectenschade: controleer regelmatig op luizen of andere plaagdieren en behandel indien nodig met natuurlijke insectenbestrijding.
- Ziekte: verwijder aangetaste delen meteen en gooi ze weg, niet op de composthoop.
Creatieve combinaties met andere voorjaarsbloemen
Irissen maken prachtige combinaties met andere voorjaarsbloeiers.
Irissen vermeerderen: zo doe je dat
Wil je meer irissen zonder extra kosten? Veel soorten kun je eenvoudig vermeerderen.
Rhizoom-irissen zoals baardirissen kun je elke drie tot vier jaar in de zomer delen. Graaf de rhizomen voorzichtig op en snijd ze in stukken van ongeveer 10 cm, elk met een waaier van bladeren. Gooi de oude houtige delen weg en plant de gezonde stukken meteen terug, met de rhizoom net boven de grond. Kort het blad in tot ongeveer een derde, dan verliest de plant minder vocht.
Bolirissen vermeerderen zich vaak vanzelf door dochterbolletjes te vormen. Haal die er bij het rooien af en plant ze apart. Ze hebben één tot twee jaar nodig voordat ze bloeien.
Door je irissen regelmatig te delen, houd je ze gezond en voorkom je dat ze te dicht op elkaar komen te staan, wat de bloei zou verminderen.
Iris bollen kopen
Wil je eerst nog iris bollen kopen? Bekijk dan ons volledige assortiment. Bij bloembollenkopen.nl vind je een ruime keuze aan verschillende soorten irissen. Bestel vandaag nog je iris bollen!
Iris hollandica? | Iris Germanica? | Klik hier voor onze volledige Iris collectie!
Irisbollen kopen? 
